Rosmalen door P.Testas 1815

© 2010-2017 VanHeumen.info

Logo VanHeumen.info

In 1919 vond een hernummering van de huizen in Rosmalen plaats. In plaats van de indeling in drie wijken (A,B,C),  waarbij de huizen per wijk genummerd waren, werd nu gekozen voor een doorlopende nummering. Vanaf 1920 werden de nieuwe huisnummers in de gemeenteadministratie gebruikt.

De Rosmalense huis- en decoratieschilder Wilhelm Triffterer leverde begin 1920 aan de gemeente 800 zinken plaatjes voor huisnummers en hiervan werden er 705 door hem wit geschilderd en genummerd. Hij kreeg daarvoor van de gemeenteontvanger in juli 1920 f 94,30 uitbetaald. Hermann Wilhelm Triffterer (zoals hij voluit heette)  was van origine een ‘Pruis’ die van 1917-1924 in de Stationsstraat in Rosmalen woonde. Triffterer was waarschijnlijk ook degene die in 1918 twee raamvormige nissen in de Lambertuskerk in Rosmalen heeft beschilderd, die thans nog kunnen worden bezichtigd.

Nadat een aantal jaren de nieuwe huisnummering in gebruik was, werd waarschijnlijk in 1926 een huisnummerregister samengesteld, waarbij achter elk adres (in numerieke volgorde in het register)  de opeenvolgende hoofdbewoners werden vermeld.Vermoedelijk is het register aangelegd tussen november 1925 en september 1926 en bijgehouden tot ten minste maart 1931.

Het huisnummerregister vermeldt niet alleen woonhuizen; ook gebouwen met een andere functie dan wonen, hebben een nummer gekregen. Behalve gebouwen die reeds in het vorige huisnummerregister van 1909 voorkomen, treffen we nu ook andere, met een functie in het agrarisch en economisch leven, aan. De graanmalerij van Van Nistelrooij, de hooiperserij van Jac. Westerlaken, ‘de Boerenbond’ maar ook diverse spoorweggebouwen en –gebouwtjes.  Een nieuw fenomeen waren de transformatorhuisjes van de PNEM - een drietal in Rosmalen. De Provinciale Noordbrabantse Electriciteits Maatschappij (PNEM), opgericht in 1914, kreeg in de jaren twintig van de vorige eeuw voet aan de grond in het overgrote deel van de Brabantse gemeenten voor wat betreft de levering aan kleinverbruikers. Ook deze elektriciteitshuisjes kregen een nummer. Tot slot kan nog worden opgemerkt dat ook buitenplaatsen (‘Buiten’) en zomerverblijven in het register van 1926 vermeld zijn.

In 1930 werd besloten tot een nieuwe nummering naar aanleiding van de op 31 december van dat jaar te houden Tiende Algemene Volkstelling. Vanaf maart 1930 is deze zaak een agendapunt dat af en toe terugkeert in de vergaderingen van B&W. Zo werd in augustus 1930 de nieuwe indeling van de wijken besproken aan de hand van een schema. B&W kwamen toen tot een definitieve indeling in 7 wijken, die met letters van het alfabet werden aangeduid (A-G).  De N.V. Emaillefabriek “De IJssel” in Dieren leverde nog hetzelfde jaar voor een bedrag van f 159,15  de nummerplaatjes voor de huisnummers.Vanaf december 1930 werd de nieuwe huisnummering in de gemeenteadministratie gebruikt.

In het huisnummerregister van 1926 werd bij elk oud adres van 1920 (1926) in paars schrift het nieuwe wijkadres van 1931 genoteerd.

Voor wat betreft de omnummering van 1931 kan voor de hoofdbewoners ook het nieuwe adres met het oude adres worden vergeleken aan de hand van het bevolkingsregister over de periode 1924-1938. Evenals in  het voorafgaande bevolkingsregister over 1907-1923 zijn bij iedere hoofdbewoner de opeenvolgende woonadressen genoteerd.

De indeling in 7 wijken en dienovereenkomstige nummering uit 1930 is, met wijzingen en  aanvullingen, in gebruik gebleven tot 1954. Sinds dat jaar bestaat in Rosmalen straatgewijze huisnummering.


Litteratuur: Antoine de Visser, Geschilderde nissen in de St. Lambertuskerk, in: Rosmalla, 15(2005) nr 4(december), blz. 14-16; H.F.J.M. van den Eerenbeemt (red.), Geschiedenis van Noord-Brabant, II, Amsterdam enz. 1996, blz. 51, 133-134.

Bronnen: Stadsarchief ’s-Hertogenbosch, Archief gemeente Rosmalen 1811-1932, invnrs. 19 (notulen B&W 28 maart 1930, 13 juni 1930, 8 augustus 1930, 28 augustus 1930), 534 (bijlagen gemeenterekening 1921 nrs. 160-161), 545 (bijlagen gemeenterekening  1930), 945-951 (bevolkingsregister 1924-1938), inv.nr. 990 (huisnummerregister 1926)

HUISNUMMERREGISTER 1926

Huisnummerregister

Huisnummerregister 1926

Maquette Woonhuis Lambermont Rekening van Wilh. Triffterer voor leveren en beschilderen van zinken plaatjes voor de huisnummering, 1920 Rekening Wilh. Trifferer